SAÇ DÖKÜLMESİ   VE GUATR

PROF DR METİN ÖZATA

Vücuttaki kılların veya saç kıllarının ve hatta  kaşların gelişimi için tiroid hormonlarının kanda yeterli miktarda olması gerekir. Tiroid bezi yetmezliğinde tiroid hormonları kanda azaldığından saçlarda dökülme başlar ve  hatta kaşların dış kısımlarında da dökülme olur. Tiroid hormon azlığında  vücudun bütün metabolizması yavaşladığından bağırsaklardan  emilen vitamin ve minerallerin emilmesindeki bozukluk da  saçların dökülmesine  katkıda bulunmaktadır.  Bu kişiler tedavi amacıyla içinde  levotiroksin ilacı bulunan tiroid ilacı kullanmaya başladıktan sonra saç dökülmesi azalır, durur  ve saçlar yeniden çıkmaya başlar. Bunun yanında vitamin desteği yapılmalı ve eksik mineraller varsa (demir, çinko gibi) alınmalıdır. Ayrıca omega 6 yağ asitleri  desteği de faydalı olabilir. Hormonlar normale gelse bile saçların tam düzelmesi uzun zaman alır. Bu nedenle acele etmeyiniz.  Hormonlar normale geldiği halde saç dökülmesi devam ediyorsa başka hormon bozuklarının araştırılması gerekir. Özellikle  kadınlarda görülen erkek tipi bir saç dökülmesi  kandaki erkeklik hormonunun (testosteron) artmasından  kaynaklanabilir. Bu kişilerde yumurtalıkların ve böbreküstü bezi hormonlarının incelenmesi gerekir.
    Alopesi areata denen saçın bir kısmındaki dökülme (halk arasındaki adıyla saçkıran) Hashimoto hastalığında sık görülür.  Saçkıranı olan hastalarda tiroid hormonlarına ve anti-TPO antikoruna bakılması faydalıdır. Eğer hormon düşüklüğü veya antikor yüksekliği varsa tiroid hormon ilacı verilmelidir.
    Tiroid bezi fazla çalışan yani kanında tiroid hormonları yüksek olan hastalarda saçlarda incelme ve dökülme olabilir. İlaçlarla bu hastalık tedavi edilince saç dökülmesi azalır ve kaybolur.
    İçinde levotiroksin  bulunan tiroid  ilacı kullanan bazı hastalarda saç dökülmesinin arttığı şikayeti ile çok sık karşılaşırız. Bu ilaçlar  aslında saç dökülmesini artırmaz. Ancak ilacın dozu fazla gelirse bazen  saç dökülmesinde artış olabilmektedir. Bu kişilerde  hormon ölçümü yapılmalı ve bu arada demir eksikliği,  çinko eksikliği ve kansızlık olup olmadığı yapılacak tetkiklerle  araştırılmalıdır.  Özellikle kadınlarda demir eksikliğine bağlı kansızlık ve saç dökülmesi çok sık olduğundan öncelikle demir eksikliği yönünden araştırma yapmak gerekmektedir.